Cổ tích cá và người

Đừng nghĩ bất cứ câu chuyện cổ tích nào cũng đều có phép màu, và đều kết thúc có hậu….

Ngày xửa ngày xưa…

Nàng ngẩn ngơ nhìn bãi biển đầy cát và sóng.

Từng ngọn sóng dữ dội cuồn cuộn tung bọt nước lấp lánh ngũ sắc dưới ánh hoàng hôn lộng lẫy. Bóng tà dương loang một sắc vàng trên mặt biển, ôm trọn từng ngọn sóng đang lăn tăn xô đẩy vào bờ cát trắng óng ánh. Nàng chậm rãi rút đôi bàn chân nhỏ bé ra khỏi hai chiếc hài thêu hoa màu lam biển, nhẹ nhàng chà từng ngón chân vào mặt cát nhuyễn mịn. Nàng ngồi yên, trên bãi cát dài tít tắp, ngắm nhìn bóng đen của chính mình đổ ra phía biển. Gáy nàng nóng rực lên, từng giọt mồ hôi rịn xuống thấm vào cổ áo. Nàng nhếch môi cười nhạt, nàng đang tự cười chính mình đấy thôi.

“Con sóng dù mạnh mẽ rồi cũng phải xô dạt vào bờ. Biển cả có bao la cũng không thoát khỏi ánh mặt trời kiêu hãnh. Ta là ai trên thế gian này chứ…”

Một giọt lệ lăn nhẹ từ khóe mắt nàng, làm ướt đôi bờ mi phơn phớt cong rồi thấm thành một vệt dài trên má. Gió biển táp vào, vệt nước ấy nhanh chóng khô đi như chưa từng tồn tại trên gương mặt kiều diễm u uất buồn của thiếu nữ mười sáu tuổi. Nàng mím chặt hai bờ môi mỏng manh, bàn tay nàng đã ngập trong lớp cát ẩm từ bao giờ. Những đợt sóng xinh đẹp kia không biết khóc, nàng tự nhủ rồi mình cũng sẽ như chúng.

Vầng mặt trời đỏ lừ sau lưng nàng đã xuống rất thấp. Nàng liếc nhẹ cái bóng càng lúc càng mờ nhạt trên nền cát, hướng mắt về phía biển cả một lần nữa rồi chậm rãi đứng dậy. Nàng nhắm mắt hít sâu một hơi, mùi mằn mặn ngan ngát xông đầy buồng phổi. Cảm giác dễ chịu chưa kịp thấm vào chân tơ kẽ tóc đã phải đột ngột vụt tắt, nhường chỗ cho sự bẽ bàng tê buốt lạnh vào tận trong tim.

“Biết đến bao giờ ta sẽ lại được đến đây, biết đến bao giờ?”

Nàng thở dài, lặng lẽ quay người, bỏ biển cả rộng lớn lại sau lưng. Lúc này, nàng đang đối diện với vầng mặt trời sắp lặn, lòng vẫn mang nặng một nỗi niềm hoài niệm da diết khôn nguôi, mà cũng sẽ chẳng bao giờ nguôi. Kỷ niệm đối với nàng, sắp tới có lẽ còn quý giá hơn cả sinh mạng. Nàng không được phép quên và chẳng bao giờ muốn quên, rằng ít ra, cuộc sống của mình đã từng có tự do và tiếng cười.

Đôi bàn chân thoăn thoắt bước đi, nàng không ngại giẫm mạnh lên bãi cát trắng, chỉ mong sao bản thân đừng yếu lòng dừng bước. Vì chỉ cần một khắc chần chừ, có lẽ nàng sẽ chọn nằm lại vĩnh viễn nơi đây, không bao giờ trở về nữa…

Nhưng nàng buộc phải đi chậm lại. Ngay phía trước, một ngư ông đang cố sức vác cả một đống lưới nặng trịch lê bước. Dấu chân ông lão hằn sâu trên mặt cát. Nàng có thể lướt nhanh qua ông ấy, quá đơn giản. Nhưng dường như nàng chỉ đang kiếm cớ để lưu luyến nơi này thêm chút nữa.

Một vật gì đó rất nhỏ bất chợt rơi ra từ mắt lưới bị rách. Nàng kinh ngạc nhìn theo, vật ấy đang giãy giụa liên hồi trên cát. Đó là một con cá, vảy nó lấp lánh ánh bạc dưới hoàng hôn . Nàng dừng bước, kiên nhẫn đợi cho ông lão đi xa thêm chút nữa rồi mới nhón chân chạy đến gần con cá nhỏ bé ấy. Khi nàng đến, nó đã thôi giãy, vảy bạc cũng thôi lấp lánh. Gió biển mau chóng khiến lớp da nó khô dần đi, hai con mắt đỏ ngầu ghê rợn. Con cá nhỏ yếu ớt thoi thóp thở. Nàng chìa ngón tay thon dài ra, lật ngang người con cá. Nó không phản ứng, úp mặt bên kia xuống cát theo cử động của ngón tay nàng. Nàng kinh ngạc nhận ra mặt bên này của nó có một vết xước dài, lớp vảy tróc bong trông thật thảm hại. Nàng vun hai bàn tay vào, giữ lấy con cá, do dự ngó ngược ra bờ biển.

“Cá con bé nhỏ, đại dương hung tợn, cá lớn nuốt cá bé. Làm sao mày sống nổi?”

Nàng lại nhìn vết thương dọc trên thân nó, nghĩ ngợi hồi lâu, nàng quyết định đem theo nó trở về.

Nhiều tháng sau…

Cấm cung rộng thênh thang nhưng không thể ví với cả biển trời bao la ngoài kia.

Dãy tường cao bạc màu rêu phong ấy là cả một thành trì của sự vô vọng. Nó như một dãy núi nặng hàng vạn cân, ngày ngày đè nén lên biết bao nhiêu phận người bị nhốt bên trong. Họ, những hoạn quan, cung nữ, phi tần, thậm chí, cả vương tôn, quý tộc, cả cửu ngũ chí tôn, đều không thoát khỏi nỗi ám ảnh cô độc bên trong hoàng thành. Nhưng vượt lên trên tất cả, với những phi tử như nàng, không gì ám ảnh bằng quyền lực tối cao của hoàng đế. Vận mạng nàng, ngày này qua ngày khác, đời đời kiếp kiếp sẽ chỉ như một hạt cát nhỏ trong vô số hạt cát bị nắm chặt, bị bóp đến nghẹt thở, bóp cho nát nhừ, vỡ vụn…bởi bàn tay của hoàng đế. Rồi sẽ đến một ngày, hạt cát của nàng vô tình rơi ra khỏi kẽ tay của ngài, rồi vĩnh viễn chìm vào quên lãng, nằm lại cùng lớp bụi có bề dày cả nghìn năm dưới bàn chân quyền lực tối cao, chịu dày vò, chà đạp thêm bao thế kỉ nữa cùng với những hạt bụi nát nhừ khác. Nhưng đó là một điều may mắn, bởi mọi chuyện sẽ rất khác nếu hạt cát của nàng không vô tình trượt ra khỏi tay hoàng đế mà bị ngài chủ tâm phũ phàng ném đi. Cho dù ngày ngày, thái dương vẫn đều đặn di chuyển trên bầu trời hoàng cung, nhưng thân phận của những hạt bụi bị ném bỏ nơi lãnh cung u ám thâm sâu thì chẳng mong có ngày nhìn thấy ánh sáng rực rỡ, huy hoàng ấy.

Có lẽ nàng đã nghĩ ngợi quá nhiều, lo lắng quá xa xôi chăng?

Có một điều may mắn, địa vị của nàng nơi cấm cung không quá cao để nàng ngày ngày phải dè dặt lo sợ trong từng cử chỉ, cũng không quá thấp đến độ bị hắt hủi xem thường. Cuộc sống mới tuy lạnh lẽo, cô quạnh nhưng nàng vẫn còn có một niềm an ủi lớn lao. Con cá nhỏ nằm thoi thóp trên bờ cát ngày nào, nay đã tung tăng bơi lội trong một cái chậu thủy tinh đầy nước. Lớp vảy bạc đã lại có thể lấp lánh, vết xước trên người đã không còn rướm máu, cặp mắt đỏ ngầu nay đã trong vắt trở lại. Nàng vui thích ngắm nhìn con cá nhỏ từ ngày này qua ngày khác. Những ngón tay nàng sáng sáng lại gõ nhẹ vào thành bình, kêu cong cong mấy tiếng khiến con cá nhỏ quẫy đuôi lách tách, thỉnh thoảng trồi hẳn nửa đầu lên khỏi mặt nước rồi lại nhanh chóng ngụp xuống. Gần chỗ nàng ở không có mèo, cũng chẳng có chim chóc,  nên nàng chẳng màng đến chuyện đậy miệng bình lại, nàng không muốn tước bỏ cái quyền được nhìn thấy bầu trời xanh thẳm của con cá nhỏ bé ấy. Nàng để cái chậu ở sát cánh cửa, ngay trên hành lang lát đá trước phòng nàng, nàng không muốn nó phải chịu đựng không khí ngột ngạt và u uất thấm sâu trong từng lớp đệm, nếp gỗ, viền gạch của căn phòng.

Mỗi buổi sáng, nàng đều cho nó năm hột cơm.

Một ngày mùa đông giá rét. Năm ấy rét đậm đến buốt da buốt thịt. Nàng bị nhiễm phong hàn sau một đêm đức vua ghé đến. Cả ngày hôm sau, nàng mệt mỏi rã rời, cố sức ra ngoài bỏ năm hột cơm vào chậu cá rồi đi ngay vào giường, nằm ngủ li bì. Khi nàng mở mắt trong cơn đói bụng kinh hoàng thì đã là giữa trưa ngày hôm sau nữa. Nàng uể oải ngồi dậy, cảm thấy cơn ớn lạnh trong người đã tạm lui, nàng an tâm gọi cung nữ đem đến cho mình một bát cháo. Ăn uống xong xuôi, đang muốn ngả người xuống giường thì giật mình nhận ra hôm nay nàng vẫn chưa cho cá ăn. Nàng vội vàng bật dậy, chạy ra mở tung cánh cửa. Đợt gió lạnh rét mướt ùa vào, nàng vội với tay bỏ vào chậu năm hột cơm, nhưng…

Con cá đã không còn trong chậu từ khi nào. Gương mặt nàng trước đã nhợt nhạt xanh xao vì bệnh, nay lại càng thêm phần héo úa. Nàng quên cả lạnh, bước hẳn ra ngoài trời giá rét, tìm dọc hành lang. Con cá nhỏ bé của nàng nằm cách chậu nước một đoạn khá xa so với kích thước của nó. Toàn thân cá nhỏ đậm một màu tím tái, mắt khô đỏ, vảy trầy xước vì những con kiến nhỏ. Nó nắm bất động, đượm một màu chết chóc. Nàng kinh hãi nhặt lấy nó, da nó khô úa lạnh lẽo, không còn nhớp nháp như lần đầu tiên nàng cầm nó bên bờ biển nữa. Nàng bỏ vội nó vào chậu nước, nó khẽ nhích vảy khiến nàng mở chút hi vọng trong lòng. Con cá nhỏ khẽ bơi lảo đảo vài vòng, đầu liên tục va vào thành bình, thỉnh thoảng lại bơi ngược lên khỏi mặt nước. Nàng thương tâm nhìn nó, khóe mắt đẫm lệ. Chốc nữa, nó lừ đừ ngả người nằm nghiêng hẳn qua một bên, trôi lờ đờ dưới đáy bình khi nàng ra sức xô đẩy làm cho làn nước xao động. Nàng thẫn thờ nhìn con cá nằm im lìm dưới đáy nước, mặc sức khóc òa lên như một đứa trẻ. Ngồi ngoài gió một lúc, nàng sực nhớ ra mình vẫn còn bệnh, bèn trở gót vào phòng mặc thêm áo ấm. Nàng ngồi trên giường, đưa tay lau sạch nước mắt rồi đứng vụt dậy.

“Ta không thể để nó đến chết cũng phải chịu lạnh lẽo…”

Nàng trở ra, cúi mình nhìn chậu thủy tinh. Nàng sững sờ kinh ngạc, cá nhỏ đã trở lại dáng nằm thường ngày. Nó không còn nằm bất động dưới đáy bình nữa. Nàng định thần gõ vài cái vào thành bình, con cá nhỏ yếu ớt khẽ nhích hai cánh vây mỏng manh. Nàng thở nhẹ ra một hơi, lòng cảm thấy ấm áp.

“Trừ khi xác mày nổi lên mặt nước, ta sẽ không bao giờ lấy mày ra khỏi chậu!”

Nàng vui vẻ đi cắt một đoạn gấm, đâm vài lỗ rồi dùng dải lụa buộc tấm vải bịt kín miệng chậu nước. Nàng thở dài, nói với con cá nhỏ:

–       Bầu trời này sẽ giết mày mất! Ta thà nhẫn tâm bịt miệng chậu lại chứ không để mày sơ sẩy nhảy ra ngoài nữa đâu!

*****************

Đại dương bao la, tầng tầng lớp lớp thứ nước mặn chát dễ chịu đang quấn lấy tấm thân nó. Một buổi trưa yên ả. Ngay phía trên đầu nó, vượt trên cao những lớp nước sâu hun hút cả vạn dặm là một vầng sáng sóng sánh ánh vàng đang từ từ ngả về tây. Quầng sáng quyến rũ ấy thả từng đợt, từng đợt màu sắc, tô nhuộm cả mặt biển rộng lớn, màu vàng huy hoàng lấn át cả màu xanh thẳm vĩ đại của đại dương hàng triệu năm già cỗi. Nó cố hướng mình lên trên, nhìn về phía quầng sáng với  cả một niềm ngưỡng mộ lớn lao. Nó muốn nhìn thấy lớp vảy nhỏ bé của nó sẽ được nhuộm vàng rực rỡ ra sao dưới quầng sáng hùng vĩ ấy.

“Giữa đại dương bao la, mình là gì chứ…”

Nó quay mình nhìn về phía bầy đàn đang chầm chậm bơi giữa lòng biển cả, do dự một lát rồi thận trọng bơi hướng lên trên mặt biển.

Biển cả không già cỗi như nó từng nghĩ, những lớp nước nặng trịch triệu năm tuổi cũng không yên ả như nó từng thấy. Càng trồi lên cao, đại dương càng tươi trẻ,  lớp nước ấy càng xao động dữ dội. Thân hình nhỏ bé của nó phút chốc bị từng lớp nước cuộn lấy, xô đẩy ngang dọc trên mặt biển nhấp nhô hung tợn. Lần đầu tiên trong đời cá, đầu nó nhô ra khỏi nước. Cái thứ quầng sáng ấy hóa ra không đẹp như nó từng thấy qua mấy lớp nước dày đặc quánh sắc xanh. Quả cầu lửa ấy nóng như thiêu như đốt, lớp vảy mỏng manh trên chóp đầu nó nhanh chóng bỏng rát lên. Từng màng nước nhầy trên bề mặt vảy khô lại, bốc hơi trước sức nóng của vầng mặt trời. Nó hoảng hốt ngụp xuống, nhưng những con sóng cứ đẩy nó mãi khiến nó nhất thời bị mất phương hướng.

Vật lộn với sóng cả một lúc lâu, sau cùng nó cũng ngụp xa khỏi mặt biển. Nó sửng sốt nhìn mặt trời vẫn đang tỏa sáng rực rỡ bên trên, thân hình vẫn còn chưa hết run lập cập. Nó quẫy đuôi, bơi ngược trở xuống. Bầy đàn của nó có lẽ đã bơi đi đâu rồi chăng, nó bắt đầu hoang mang tìm kiếm giữa chập chùng nước lạnh.

Đột nhiên, từ đằng xa, một đàn cá lớn hung hãn lao đến. Nó kinh hãi bơi vụt đi, bọn cá ấy sẽ nuốt chửng nó mất. Nhưng bơi được một lúc, nó vô vọng nhận ra mọi hướng đều có cá đang lao đến. Dễ có đến hơn trăm con cá mà nó cũng chẳng biết là cá gì nữa. Khi còn đang hoang mang cực độ thì những con cá ấy đã ập đến thật gần, chúng ép sát vào người nó, từng con từng con một cho đến khi nó cảm thấy nghẹt thở giữa muôn trùng vảy cá. Nó vùng vẫy, cố sức luồn lách giữa những con cá ấy nhưng vô ích, cả đống cá như càng lúc càng bị ép chặt lại.

Nó chẳng còn biết đã là bao lâu trôi qua rồi. Đột nhiên đám cá từ từ tản ra. Xung quanh nó dần trở nên thông thoáng, nhưng là sự thông thoáng đáng sợ. Nó cảm nhận môi trường bao quanh mình bây giờ không còn là nước nữa, mà là khoảng không ngập tràn ánh nắng khủng khiếp như khi nãy. Từng con cá xung quanh nó đang giãy giụa dữ dội, vảy của chúng lấp lánh đầy ám ảnh dưới vầng lửa trời. Và vảy của nó cũng thế.

Nó biết sinh vật ấy, các sinh vật đang dùng hai cái càng dài ngoằn, thoăn thoắt kẹp từng con cá ném vào một cái rá to. Tim nó đập thình thịch, kinh hoàng nhìn những cái càng đang tấn công một cách hung bạo. Sinh vật ấy_giống loài ưu việt_nòi giống bá chủ cả trên cạn và dưới bể_nỗi ám ảnh truyền kiếp của mọi loài thủy sinh từ những loài nhỏ bé như nó đến những con cá khổng lồ mà thân hình có thể che khuất cả trăm quả cầu lửa trên mặt biển. Sinh vật ấy là con người, loại quái vật mà không một con cá nào không khiếp sợ mỗi khi thấy bóng dáng thuyền bè của chúng, những chiếc thuyền trông hệt như những con thuồng luồng khổng lồ nhưng phàm ăn hơn rất nhiều.

Đời nó coi như chấm hết, thậm chí, có thể nó sẽ bị thiêu chết dưới bóng nắng trước khi những cái càng hung bạo mà con người gọi là cánh tay ấy tóm tới nó. Lần đầu tiên trong đời, nó có một ước muốn thật ngu ngốc. Nó ước gì mình cũng có mí mắt như con người, để nó có thể nhắm mắt một lần trước khi chết, để nó khỏi phải chứng kiến kết cục bi thảm của mình.

Nhưng không như nó nghĩ, giống loài ưu việt ấy không để ý đến thân hình nhỏ bé của nó. Họ có lẽ chỉ quan tâm đến những con cá to. Trên sàn thuyền lúc này còn lại vài chục con cá nhỏ nhoi như nó đang thoi thóp ngáp từng ngụm khí khô bỏng để tồn tại. Con người hung bạo giẫm những bàn chân to lớn lên một vài trong số chúng, chúng nát bẹp dưới chân họ. Họ đang thu dọn tấm lưới lớn. Từng lớp từng lớp lưới được họ ném xuống chỗ nó đang nằm. Và giờ thì nó mắc kẹt giữa những mắt lưới sắc bén. Lớp vảy từ từ bị bung xước, một mắt lưới xiết mạnh vào ngang thân người nó khiến một bên vảy bong tróc nham nhở, máu bắt đầu thấm ngược ra ngoài.

Nó tê tái chịu đựng cơn đau, mệt nhoài mặc kệ những mắt lưới, nó không buồn ngáp loại khí bỏng rát trên cạn để sinh tồn nữa, giờ nó chỉ muốn mọi thứ nhanh kết thúc.

Có lẽ kiếp trước nó đã đắc tội với Long Vương, để đến kiếp này phải chịu đọa đày thân xác. Nó rơi ra khỏi tấm lưới, nửa bên thân chà vào mặt cát ẩm nóng. Chỗ vết xước rát xót, nay lại càng đau đớn khủng khiếp hơn vì những hạt cát sắc nhọn bên dưới. Nó nằm đó, hai mắt đỏ ngầu, từ từ khô lại trước cơn gió biển tạt vào.

Một con người khác đang tiến lại chỗ nó. Có lẽ với giống loài ấy, sinh vật đang chơi đùa trên thân xác nó là một tác phẩm hoàn hảo. Những ngón tay của sinh vật ấy không thô kệch, mạnh bạo như những cái càng hung hãn trên thuyền mà lại thuôn dài, trắng xanh dưới ánh mặt trời. Sinh vật ấy chạm vào nó, lật nó dễ dàng như lật một món đồ chơi. Nửa bên thân còn lại của nó lại bị chà vào cát. Dường như chưa cảm thấy thỏa thích, con người ấy nắm lấy thân hình nó, bọc lớp vảy của nó bằng lớp da mềm mềm lạnh lẽo đáng sợ nơi lòng bàn tay rồi đem nó đi đến một nơi hoàn toàn xa lạ.

…

Từ một con cá nhỏ bé giữa đại dương bao la, giờ thì những ngày tháng sinh tồn ảm đạm của nó lại bị giới hạn bởi một chậu nước bằng thủy tinh. Cái chậu trong suốt, thoạt đầu còn chưa quen, nó vẫn hay va đầu vào thành chậu, nhưng sống lâu ngày trong ấy, nó dần dần từ bỏ cái tập tính bơi lội vẫy vùng nơi biển cả ngày nào.

Với giống loài thủy sinh nơi đại dương xanh thẳm như nó, cái chậu này chính là một cơn ác mộng kéo dài liên miên bất tận, một kiểu nhà tù được trang trí lòe loẹt bằng đôi ba cọng rong tẻ nhạt và vài chục viên sỏi đủ màu sắc nơi đáy chậu. Giống loài của nó sống ở lưng chừng đại dương, dù có mặc sức tung hoành đến mỏi cả các cánh vây thì vẫn chưa một lần trong đời chạm tới đáy biển. Còn ở bên trong cái chậu chật hẹp này, bộ vây của nó như là thứ đồ thừa thãi của tạo hóa. Nhưng có lẽ điều khủng khiếp nhất chính là thứ nước ngọt bên trong chậu, dù con người kia vẫn ngày ngày quăng vào chậu vài ba hạt muối trăng trắng khiến nước trở nên lờ lợ nhưng có lẽ còn lâu lắm, thứ nước ấy mới sánh được với loại nước mặn dễ chịu nơi biển cả.

Ngày qua ngày, nó, con cá biển nhỏ bé, tồn tại một cách thờ ơ, chán chường bên trong nhà tù trong suốt chật hẹp. Bầu trời trên đầu vẫn xanh, nhưng không còn là sắc xanh thăm thẳm quyến rũ của đại dương huyển ảo nữa, mà là một sắc xanh chói lọi, sáng đến lóa cả mắt. Vần thái dương ngày ngày vẫn tỏa nắng đốt nóng từng lớp vảy của nó khiến nó cảm thấy nhớ vô cùng những lớp nước lành lạnh mang đầy sinh khí luồn vào từng khe mang nơi lưng chừng đại dương.

Cuộc sống mới của nó ở bên trong chiếc chậu, ngày lại ngày, đều là những cuộc tra tấn dã man cả về thể xác lẫn tinh thần. Thân thể nó ngày một đổi khác khiến nó mỗi khi thoáng thấy bóng hình mình in mờ trên thành bình thì đều phải giật mình sợ hãi. Nỗi đau đớn không còn nằm im nơi lớp vảy nữa mà theo thời gian đã thấm dần vào tận nội tạng yếu ớt của nó. Một quá trình tra tấn chậm chạp đến hoàn hảo, buộc nó phải từ từ cảm nhận mọi nỗi đau đớn trên từng góc vảy, nếp mang. Nhưng trên hết, nỗi cô đơn cá nhân và sự ám ảnh bởi quyền sinh sát của giống nòi ưu việt kia vẫn là cơn ám ảnh triền miên đáng sợ nhất trong cuộc đời. Nó nhớ biển cả, nhớ bầy đàn, nhớ đồng loại, nhớ cả những con cá ông khổng lồ, những dòng hải lưu lúc thì ấm nóng, khi thì lạnh lẽo. Nó nhớ loại rong biển ngọt ngào tươi mát mà nó vẫn thường hay ăn, nhớ những sinh vật phù du tí hon trôi dạt khắp các tầng biển. Và nó sợ, sợ những tiếng cong cong đinh tai nhức óc mỗi khi con người gõ tay lên thành bình, sợ những que củi khô quắt như những bộ xương kinh tởm mà con người ấy thọc vào chậu để khều chọc thân thể nó, sợ năm hạt cơm trắng nhạt nhẽo rã vữa trong nước mà ngày nào nó cũng phải cố nuốt để sinh tồn, sợ mỗi khi con người ấy đổ nước ra khỏi chậu cho đến khi chỉ còn một lớp nước mỏng thì lại xối ào vào cả một gáo nước ngọt lợm, nóng bỏng khác khiến lớp vảy của nó phải chịu tra tấn thêm vài ngày trước khi lại phải chịu đợt tra tấn tiếp theo từ một gáo nước khác. Nó đâm ra sợ hãi tất cả, càng sợ, nó lại càng nhớ cố hương. Tinh thần nó bị khủng hoảng, ngày một trầm trọng hơn. Có những ngày chứng điên bộc phát, nó không sao kiềm chế được, cứ bơi lồng lên trong chậu, đầu liên tục va vào thành bình cho tới khi thân thể rã rời, vây mang mệt mỏi, đầu óc nhức buốt, nó mới ngất đi. Những lúc ấy, con người lại nhìn vào chậu, nở một nụ cười thỏa mãn đáng sợ.

Khi nỗi sợ hãi dần lấn át những nhớ nhung, khi ý chí sinh tồn ngày qua ngày cứ trôi tuột theo lớp nước cũ để rồi thay vào đó là gáo nước mới của sư vô vọng, nó nhận ra sự tồn tại của nó là vô nghĩa.

“Ở đại dương xanh thẳm, dù bé nhỏ, ta vẫn là ta. Còn ở đây, trong cái chậu chật hẹp này, ta chẳng là gì dưới bàn chân quyền lực của giống loài ưu việt cả…”

Nó lặng mình giữa đáy chậu, nhìn mặt nước phẳng lặng phía trên, đầu bất giác nghĩ đến cái ngày mà nó đã trồi lên mặt biển để ngắm nhìn vầng dương chói lọi. Tâm hồn con cá nhỏ lắng đọng, ánh mắt điềm nhiên nhìn chăm chú bầu trời kì dị bên ngoài.

Vào một ngày mùa đông giá rét, từng trận gió lạnh lướt qua mặt chậu khiến mực nước từ từ vơi đi. Khí lạnh xộc vào cả bãi sỏi nơi đáy chậu, tỏa ra khắp nơi. Cọng rong trở nên héo úa nhợt nhạt. Đêm đó, gió nổi lên rất mạnh, mặt nước chậu chao đảo dữ dội, con cá nhỏ nép mình sát bãi sỏi, khiếp sợ nhìn mực nước sóng sánh điên cuồng. Chợt, một ý nghĩ lướt qua, nó ngước mắt nhìn sóng nước ấy, lòng dần bị mê hoặc. Cơn điên cuồng lại nổi lên, con cá nhỏ biết mình phải làm gì. Nó lao vụt lên mặt nước, mặc cho thân hình chao đảo theo sóng nước dập dềnh. Rồi nó lặng ngụp xuống đáy chậu, lấy hết sức bình sinh, bơi ngược trở lên, lao mình theo ngọn nước, phóng vụt ra khỏi cái chậu.

Khoảnh khắc thân hình nó lơ lửng giữa lưng chừng bầu trời và mặt nước, gió lạnh quét khô lớp nhầy trên vảy, bên cạnh nỗi đau đớn tê tái thấm vào da thịt, niềm hạnh phúc tung mình giữa không gian bao la như thời còn ở lưng chừng đại dương chợt tìm về. Nó mãn nguyện để cho hai con mắt khô đi, mờ đi, như thể là nó đang nhắm mắt đón chờ cái chết đến với mình vậy.

Nó không sợ chết, vì một khoảnh khắc tự do cuối cùng trong đời, vì niềm hạnh phúc mà tưởng như mãi mãi nó sẽ chẳng bao giờ với tới nổi, nó chấp nhận đổi lấy bằng sinh mạng quý giá của mình. Thân hình nó rơi phịch trên nền đất lạnh cóng, thịt da tím tái, cặp mắt khô đi, đỏ ngầu, nó giãy giụa vài cái để cố lết đi thật xa khỏi cái nhà tù ám ảnh kia cho đến khi sức cùng lực kiệt, nó lặng lẽ xếp vây, khép mang, chờ thần chết đến mang linh hồn mình trở về biển cả.

…

Rất lâu, rất lâu sau đó, từng lớp nước lại quấn lấy thân hình nó, nhưng hai con mắt của nó đã không còn nhìn thấy gì nữa, đầu óc nó cũng đã điên dại mất rồi, tất cả các giác quan đều trở nên yếu ớt lạ kì. Nó để mặc mình trôi lờ đờ, thỉnh thoảng khẽ lật mình, nhích vây để an tâm rằng mình vẫn đang nằm trong nước. Nó mơ hồ nhận ra có lẽ con người kia đã lại bắt được nó rồi quẳng vào chậu, nhưng thật may mắn, những giác quan của nó đã được giải phóng, cái chậu không còn đem lại cảm giác đáng sợ hay khó chịu gì nữa, vì căn bản là nó chẳng còn gì để nhận thấy sự ám ảnh thường trực bên trong chậu thủy tinh nữa. Nó hài lòng, nó thỏa mãn, nó biết rằng rồi đây, tất cả những gì còn mơ hồ sót lại cũng sẽ được trả về với biển. Không còn ánh mặt trời chói lọi, không còn bầu trời xanh kì quặc, không còn cành củi khô đét, không còn loại cơm rã vữa, không còn tiếng cong cong đáng sợ…

*********

Sáng ngày hôm sau, nàng bước chân ra khỏi ngưỡng cửa, nhẹ nhàng lật tấm vải gấm bịt miệng chậu lên xem. Con cá đã chết từ khi nào, cứng đờ, lạnh lẽo, từng mảnh vảy đang từ từ rã ra. Nàng chực khóc, xô đẩy thành chậu để làn nước dập dềnh. Con cá nhỏ vẫn giữ nguyên tư thế đông cứng, khẽ khàng trôi đi trôi lại dưới đáy chậu. Các cánh vây của nó mãi mãi sẽ không bao giờ động đậy được nữa.

Một ngày cô độc u uất lại khởi đầu trong hoàng thành xa hoa tráng lệ.

30/7/2011